Ligt Nederlands klimaatbeleid op schema om de 49% en 55% doelen voor 2030 te halen?

Klimaatbeleid moet leiden tot minder broeikasgasemissies. In dit hoofdstuk zie je of Nederland op schema ligt om de 49% en 55% doelen te halen.

49% en 55% doelen

Het doorrekenen van klimaatbeleid is geen eenvoudige opgave. Aannames over de toekomst zijn noodzakelijk om effecten te kunnen inschatten.

Technische Praat met de Klimaat Veelvraat

de complicatie van doorrekeningen

Hoezo beginnen we gelijk met een technische praat? Ik wilde (eindelijk) gaan zien of we op schema liggen om de klimaatdoelen te halen.

Sorry, ik wil je nieuwsgierigheid niet ontnemen. Maar het is belangrijk om een kanttekening te plaatsen bij alle getallen die worden gebruikt in dit hoofstuk.

Nou Klimaat VeelVraat, vooruit met dat gepraat van jou.

In dit hoofdstuk worden heel veel getallen genoemd. Cijfers geven vaak de schijn van veel zekerheid, maar berusten regelmatig op heel wat (goed doordachte) aannames.

Aannames? Maar in de KEV staan toch gewoon de keiharde waarheid?

Het betrekking tot zaken die al hebben plaatsgevonden, zeker. Toekomstscenario’s zijn een stuk ingewikkelder. Men baseert doorrekeningen op basis van veel verschillende variabelen.

Heb je voorbeelden?

Er zijn er genoeg. Denk bijvoorbeeld aan cijfers over ontwikkelingen in de economie, CO₂-prijzen en menselijk gedrag. Ook weet je niet exact wat het effect van beleid zal zijn: er is altijd onzekerheid over hoe actoren erop reageren. Het elektriciteitsnetwerk van Nederland is ook sterk verbonden met andere landen, waardoor we ook afhankelijk zijn van ontwikkelingen bij mede Europeanen. Voor al deze zaken moet je aannames en modellen kiezen op basis van het beste wetenschappelijk onderzoek.

En wat zijn de consequenties hiervan?

Effecten van klimaatbeleid worden (steeds vaker) doorberekend in bandbreedtes. Als deze bandbreedtes ruim zijn, is de vaak onzekerheid groter.

Klinkt allemaal wel ingewikkeld, wat zijn de cijfers dan precies waard?

Heel veel, het is het beste wat we hebben. Gebruik dus gerust de cijfers die worden genoemd, maar wees je dus bewust van de onzekerheden.

Okee prima, hiermee kan ik leven. Iets anders: ken je nog een leuk liedje over klimaatverandering?

Ik heb wel een suggestie, luister dit liedje eens. Weet niet of leuk de lading dekt, maar ik laat het natuurlijk ook aan jouw smaak over hoe vaak je het gaat luisteren.

Laten we beginnen met hoe we ervoor staan. Zie in de onderstaande grafiek hoeveel uitstoot er in Nederland per sector was de afgelopen jaren en hoe zich dat verhoudt tot de 49% en 55% doelen.

Hoe kan ik de grafieken gebruiken?

Beweeg of klik over een lijn of balk om die te highlighten. Een kader laat dan ook de specifieke waarde zien.
Beweeg over een specifiek onderwerp in de legenda om deze te highlighten.
Klik op een onderwerp in de legenda om deze uit de grafiek weg te halen. Klik nogmaals op het onderwerpen om deze weer terug te laten keren in de grafiek.

Uitstoot in Nederland sinds 2018

Uitleg bij grafiek 'Uitstoot in Nederland sinds 2018'

De grafiek laat twee dingen zien: de uitstoot in Nederland sinds 2018 en de benodigde uitstoot voor de 49% en 55% doelen.
Voor het 55%-doel zijn er twee waardes: een minimum en maximum. Emissies voor het 55%-doel zijn namelijk nog indicatief, de verdeling over de sectoren is nog niet vastgesteld. Hierdoor wordt er nu een bereik getoond. Totale emissies mogen in 2030 uiterlijk 102 megaton zijn.
Landgebruik kent een bijzondere positie in het Klimaatakkoord: de sector telt niet mee onder de reductiedoelstelling van 49 procent. De sector heeft wel de opdracht gekregen om in 2030 1,5 megaton aan broeikasgasemissie te hebben verminderd door nieuw beleid.
Ter referentie, in 1990 was de totale uitstoot 227 megaton. Dit was op de volgende manieren over de sectoren verdeeld:
- Elektriciteit: 39,6 megaton
- Gebouwde omgeving: 30,0 megaton
- Industrie: 86,4 megaton
- Landbouw: 33,1 megaton
- Landgebruik 5,7 megaton
- Mobiliteit: 32,2 megaton

De Klimaat- en Energieverkenning (kev) maakt ook elk jaar een voorspelling over de verwachte uitstoot in 2030. Zie in de onderstaande grafiek de gemaakte voorspellingen voor de totale uitstoot en hoe deze zich verhouden ten opzichte van de 49% en 55% doelen.

Verwachte uitstoot in Nederland in 2030 (totaal)

Uitleg bij grafiek 'Verwachte uitstoot in Nederland in 2030 (totaal)'

Elke KEV maakt een voorspelling over de totale uitstoot in 2030. Deze grafiek laat de voorspellingen sinds 2019 zien.
In elke KEV, met uitzondering van 2019, heeft deze voorspelling een bandbreedte. De blauwe balk laat de minimale, verwachte uitstoot zien. De rode balk laat de maximale, verwachte uitstoot zien.
Onderaan staan de totale emissies die horen bij de 49% en 55% doelen.

Dezelfde voorspelling kan je ook uitsplitsen per sector. Onderstaande grafiek laat de minimale en maximale verwachte uitstoot per sector in 2030 zien.

Verwachte uitstoot in Nederland in 2030 (per sector)

Uitleg bij grafiek 'Verwachte uitstoot in Nederland in 2030 (per sector)'

De grafiek laat per sector twee lijnen zien: een minimale en maximale verwachte uitstoot door de KEV.
Ook voor de 49% en 55% doelen zijn de minimale en maximale verwachte uitstoot per sector gegeven. Bij het 49% doel zijn deze hetzelfde, bij het 55% doel is hier een variatie in.

Naast de cijfers over de totale uitstoot, zijn er per sector ook nog andere, interessante statistieken te zien. Klik op de buttons hieronder om deze te ontdekken. Voor industrie zijn er geen extra statistieken te zien.

De KEV maakt keuzes in welk beleid het kiest voor haar doorrekeningen. Het is handig om de verschillen te weten zodat je de cijfers nog beter op waarde kan schatten.

elektriciteit

Voor de productie van elektriciteit gebruikt Nederland verschillende bronnen. In de onderstaande grafiek is te zien welke bronnen dit zijn en hoeveel elektriciteit ze in de afgelopen jaren hebben geproduceerd. Op de rechteras is het percentage van hernieuwbare elektriciteit te zien in de totale elektriciteitsproductie.

Elektriciteitsproductie in Nederland sinds 2018

De KEV maakt ook elk jaar voorspellingen over de verwachte elektriciteitsproductie per bron in 2030. De grafiek hieronder laat dit zien.

Verwachte elektriciteitsproductie in Nederland in 2030

elektriciteit

gebouwde omgeving

Voor de productie van warmte in de gebouwde omgeving (huishoudens en de dienstensector) gebruikt Nederland verschillende bronnen. In de onderstaande grafiek is te zien welke bronnen dit zijn en hoeveel warmte ze in de afgelopen jaren hebben geproduceerd.

Gebruik van warmte in de gebouwde omgeving in Nederland sinds 2018

De KEV maakt ook elk jaar voorspellingen over de verwachte warmteproductie per bron in 2030. De grafiek hieronder laat dit zien.

Verwacht warmtegebruik in de gebouwde omgeving in Nederland in 2030

mobiliteit

Voor mobiliteit wordt gebruik gemaakt van verschillende energiebronnen in Nederland. In de onderstaande grafiek is te zien welke bronnen dit zijn en hoeveel energie per bron is gebruikt.

Gebruik van energiebronnen in mobiliteit in Nederland sinds 2018

De KEV maakt ook elk jaar voorspellingen over het verwachte energiegebruik in mobiliteit in 2030. De grafiek hieronder laat dit zien.

Verwacht energiegebruik in mobiliteit in Nederland in 2030

mobiliteit

landbouw & landgebruik

Een grote bron van uitstoot in de landbouw is het houden van dieren. In de onderstaande grafiek is te zien hoeveel vee er is in Nederland is en wat voor soort vee dit is.

Aantal dieren in de landbouwsector in Nederland sinds 2018

De KEV maakt ook elk jaar voorspellingen over het verwachte aantal dieren in 2030. De grafiek hieronder laat dit zien.

Verwacht aantal dieren in de landbouwsector in Nederland in 2030

De emissies voor landgebruik worden veroorzaakte door verschillende type landschappen. Sommige nemen emissies op, sommige stoten juist netto emissies uit. De onderstaande grafiek laat zien wat de uitstoot is per type landschap.

Emissies per type landschap in Nederland sinds 2018

De KEV maakt ook elk jaar voorspellingen over de verwachte uitstoot per type landgebruik. De grafiek hieronder laat dit zien.

Verwachte emissies per type landschap in Nederland in 2030

ontdek andere klimaatdoelen

In deze verdieping staan de nationale 49% en 55% doelen centraal. Dit zijn niet de enige relevante klimaatdoelen voor Nederland, er zijn er nog meer die een rol spelen. Ontdek in het volgende hoofdstuk of we op schema liggen om deze historische en toekomstige doelen te halen.