Een goed proces is cruciaal voor het nemen van een juiste beslissing. Vaak nemen we al te vroeg een voorschot op het te nemen besluit. Ontdek de drie belangrijke stappen die je kan volgen en leer hoe Premier Meer dit in ‘De Stemming’ had kunnen doen.
Begin met het maken van een overzicht met daarin alle mogelijke opties. Het draait erom dat het helder is welke variabelen een rol spelen en hoe deze variabelen zich tot elkaar verhouden.
De kunst is om afwijkende, diverse relaties tussen de variabelen te bedenken. Er is namelijk een hoge correlatie tussen het aantal bedachte alternatieven en het uiteindelijke succes van de beslissing.
Hoe diverser de groep is die deze relaties bedenkt, hoe groter de kans dat deze echt anders zijn. De groep moet ook niet naar een consensus toewerken, maar juist de verschillende richtingen op tafel leggen. Het draait om variatie, niet om overeenstemming.
Zo’n heterogene groep is waarschijnlijk ook minder overtuigd over de toekomst en twijfelt eraan wat de juiste richting is. Dat is in deze fase niet erg; beslissingen nemen doe je later. De groep moet elkaar uitdagen om nieuwe opties te bedenken, assumpties te betwisten en onzekerheid te rangschikken.
Premier Meer moet bepalen hoe ze het beste kan reageren op de ontsnappingen. Ze had een groep, bestaande uit bijvoorbeeld partijleden, coalitiegenoten en adviseurs, bij elkaar kunnen brengen. Zo hadden ze samen kunnen bepalen hoe de politieke verhoudingen lagen, wat de relaties was tussen alle ontsnappingen en wat haar achterban belangrijk vond.
De volgende stap is om naar de toekomst kijken. Dit is vaak is de moeilijkste fase in besluitvorming. Je hebt creativiteit, inlevingsvermogen en logica nodig om goede voorspellingen te maken.
In sommige disciplines kan je door middel van simulaties goed inzicht krijgen in de toekomst. Voorbeelden zijn randomized control trials of weersvoorspellingen. Door variabelen veel te testen en te analyseren krijg je inzicht in de effecten op de lange termijn.
Nu kan je niet voor elke discipline of persoonlijke beslissing simulaties maken. Gelukkig zijn er ook andere methodes die je kunt gebruiken: spellen en verhalen. Spellen verkennen de toekomst niet zo nauwkeurig als simulaties, maar bieden een veilige omgeving om te oefenen met het nemen van beslissingen, testen van verschillende strategieën en verzinnen van nieuwe ideeën. Verhalen geven je de mogelijkheid om de toekomst te ervaren en te zien hoe je daar bent gekomen.
Voor al deze vormen geldt dat je meerdere toekomstscenario’s moet verkennen. Een valkuil is om teveel te leunen op het scenario dat je het meest waarschijnlijk vindt. Een simpele manier om dit tegen te gaan is om altijd drie opties van de toekomst uit te werken: een waar het beter wordt, een waar het slechter wordt en een waar iets geks gebeurd.
Premier Meer had drie opties kunnen schetsen voor hoe het debat zou kunnen gaan verlopen:
De eerste twee stappen helpen je het onderwerp vanuit nieuwe invalshoeken te bekijken. Het biedt je geen zekerheid over wat daadwerkelijk gaat gebeuren, maar bereidt je wel voor op de verschillende opties die er zijn. Op basis hiervan kan je dan een weloverwogen beslissing nemen.
In sommige gevallen is dit eenvoudig. Doordat je, met hulp van Systeem 2, al het werk al hebt gedaan in het verkennen van perspectieven en scenario’s, wordt de juiste keuze soms snel duidelijk. Je brein, in dit geval Systeem 1, kan namelijk uitstekend nadenken over ingewikkelde beslissingen als het gaat over inbeelden wat de effecten op jou of andere mensen zijn. Hiermee is de uiteindelijke beslissing soms meer kunst dan wetenschap.
Als een besluit niet gelijk makkelijk is, moet je afwegingen maken. Je kan kiezen voor de optie met grootste kans op succes. Ook kan je gaan de richting waarbij het risico op een desastreus effect het laagst is. Of bijvoorbeeld voor de optie die je toestaat om nog aanpassingen te maken terwijl je bezig bent, zodat je kunt anticiperen op nieuwe gebeurtenissen.
Premier Meer heeft natuurlijk niet volledig in handen hoe het debat verloopt, maar kan wel een keuze maken in hoe ze zich opstelt. Ze had voor de volgende opties kunnen kiezen:
Steven Johnson beschrijft in ‘Farsighted’ hoe de aanval op osama bin laden volgde op een uitgebreid proces van in kaart brengen, voorspellen en beslissen. Zie in de video hieronder hoe president Obama en admiraal McRaven terugblikken op dit proces en benadrukken hoe belangrijk de menselijke kant van zo’n beslissing is.
Zo, nu neem ik nooit meer een foute beslissing. Even moeite gedaan om een stukje te lezen, actief op de voorbeelden geklikt en zelfs het hele(!) filmpje gekeken. Kom maar op met al die belangrijke levenszaken, ik ben er klaar voor. Misschien ook maar mijn LinkedIn-naam veranderen in Premium Executive Master of Smart Long Term Decisions ©, klinkt wel geschikt.
Misschien is dat toch nog iets te voorbarig, maar ik waardeer het enthousiasme. Dit is allemaal theorie, toepassen in het dagelijkse leven is meestal toch wat lastiger. Het maken van goede beslissingen vereist oefening. Experts maken goede inschattingen doordat ze de juiste methodes kunnen toepassen met optimale samenwerking tussen Systeem 1 en 2.
In het volgende hoofdstuk leer je over concrete methodes die horen bij elke stap. Bedenk een belangrijke situatie in je dagelijks leven en pas deze toe.
