fundamental designs

Zoek

Jouw snelle, automatische denken: Systeem 1

Veel beslissingen neem je zonder erbij na te denken. Systeem 1 is het (letterlijke) brein achter deze onbewuste operatie. Maak kennis met dit systeem aan de hand van een voorbeeldsituatie.

de situatie

Situatie Systeem 1 (Vooroordelen)
Je zit achter een bureau en kijkt naar een computerscherm vol interessante teksten, illustraties en getallen. Naast je zitten anderen ook voorovergebogen te turen naar een oplichtend scherm. Binnen een paar seconden gebeuren de volgende zaken.
Je hoort iemand luid door de telefoon spreken, duidelijk boos. Een tram rijdt buiten voorbij, al kan je deze niet zien. Je pakt een pen die naast je ligt in plaats van degene een stukje verderop. Een nieuwe e-mail met goed nieuws komt binnen. Na deze gebeurtenissen ga je weer door met werken.
Maar laten wij hier even pauzeren. Er gebeurden namelijk in deze situatie een aantal dingen tegelijkertijd die je gelijk hebt geïnterpreteerd.
Dit kostte geen moeite: het afhandelen ging op de automatische piloot. Eigenlijk had je niet eens de mogelijkheid om deze reacties te beïnvloeden, aangezien ze al waren gebeurd voordat je er bewust controle over had.
Dit is allemaal te danken aan Systeem 1. Dit systeem zorgt ervoor dat je zonder nadenken automatische, snelle handelingen uitvoert. Door middel van ervaring en oefening weet dit Systeem bekende zaken eenvoudig te herkennen en te interpreteren.

hallooo, ik ben jouw Systeem 1

Systeem 1 (Vooroordelen)

Systeem 1 is jouw snelle, automatische denken. Door te vertrouwen op intuïtie en ervaring maak je moeiteloos beslissingen. Dit gebeurt zonder dat je er bewust controle over hebt. Het overgrote deel van de keuzes die je dagelijks maakt, vindt plaats op deze manier. Gelukkig maar, want alleen maar bewuste keuzes maken zou veel te veel energie en tijd kosten.

  1. Je hoort iemand luid door de telefoon spreken, duidelijk boos → Aan de toon van een stem kan je een emotie herkennen.

  2. Een tram rijdt buiten voorbij, al kan je deze niet zien → Je weet direct wat de bron van het geluid is, ook zonder de tram te zien.

  3. Je pakt een pen die naast je ligt in plaats van degene een stukje verderop → Je schat de afstand tussen jou en de objecten om je heen onbewust in.

  4. Een nieuwe e-mail met goed nieuws komt komt binnen → Je snapt gelijk de inhoud van een simpel bericht.

Systeem 1 heeft, net zoals Systeem 2 (zie hoofdstuk 2), geen regio in het brein die je als thuisbasis kan zien. Het zijn bijnamen voor processen die plaatsvinden in je brein, maar het zijn geen daadwerkelijke entiteiten. Systeem 1 en 2 zijn fictieve concepten, maar bedacht om de werking van het brein beter te begrijpen.

Psychologen Keith Stanovich en Richard West introduceerden de termen Systeem 1 en Systeem 2 voor het eerst. Later kregen deze begrippen grotere bekendheid door het werk van Amos Tversky en Daniel Kahneman. Er is (bewust) gekozen voor een simpele naam, in plaats van bijvoorbeeld ‘automatisch systeem’, omdat het minder moeite kost om dit te onthouden.

Hele goede vraag. Vind het antwoord op deze vraag hieronder. 

hallooo, ik ben jouw Systeem 1

Sorry, zo goed ben ik niet met programmeren.

Nee, maar ik wilde het graag kort houden.

Nee, maar ik wilde het graag kort hou-

wat beïnvloedt Systeem 1?

het karakter van Systeem 1

Systeem 1 kunnen we een karakter geven. Het is geen mens, het blijft natuurlijk een supersnel brein met vleugels, maar door het verpersoonlijken begrijpen we het concept beter. Een verzameling van eigenschappen, weergegeven in de tabel hieronder, geven je een beter idee welke acties bij Systeem 1 horen. 

Icoon 1 (Vooroordelen)

Handelt automatisch, snel en onafhankelijk

Creëert indrukken en gevoelens

Icoon 2 (Vooroordelen)
Icoon 3 (Vooroordelen)

Kan groottes op dezelfde schaal bepalen

Benadert problemen één voor één

Icoon 4 (Vooroordelen)
Icoon 5 (Vooroordelen)

Is gevoeliger voor verandering dan specifieke waardes

Reageert sterker op verliezen dan winsten

Icoon 6 (Vooroordelen)
Icoon 7 (Vooroordelen)

Maakt inschattingen op basis van standaard waarden en voorbeelden

Zorgt voor bekwame reacties en intuities

Icoon 8 (Vooroordelen)
Icoon 09 (Vooroordelen)

Negeert dubbelzinnigheid en twijfel

Focust op beschikbaar bewijs en negeert afwezig bewijs

Icoon 10 (Vooroordelen)
Icoon 11 (Vooroordelen)

Onderscheid het abnormale van het normale

Besluit over oorzaken en intenties

Icoon 12 (Vooroordelen)

het karakter van Systeem 1

maar wacht, hoeveel ‘systemen’ zijn er wel niet? Ik moet echt nog boodschappen doen vanmiddag dus ik heb geen tijd om nog over twaalfduizend andere ‘systemen’ te leren. Graag begrip hiervoor.

Geen paniek, er is gelukkig nog maar één ander systeem: Systeem 2. Deze staat centraal in het volgende hoofdstuk. Want hoeveel we ook op Systeem 1 leunen, kan je onderstaande vragen beantwoorden zonder moeite te doen?

1

Hoeveel is 344 x 153?

2

Hoeveel vierkanten zie je hier?

2

2

2

Is dit onmogelijk? Welkom bij de exclusieve club van zeven miljard menselijke aardbewoners voor wie dit ook geldt.

Kon je dit wel gelijk? Neem dan deze quiz

Gelukt om de vragen, na wat moeite, goed te beantwoorden? Gefeliciteerd, je hebt Systeem 2 laten werken! Ontdek in het volgende hoofdstuk hoe dit systeem precies werkt. 

Winkelwagen
Winkelwagen is leeg