
Systeem 1 is jouw snelle, automatische denken. Door te vertrouwen op intuïtie en ervaring maak je moeiteloos beslissingen. Dit gebeurt zonder dat je er bewust controle over hebt. Het overgrote deel van de keuzes die je dagelijks maakt, vindt plaats op deze manier. Gelukkig maar, want alleen maar bewuste keuzes maken zou veel te veel energie en tijd kosten.
Systeem 1 heeft, net zoals Systeem 2 (zie hoofdstuk 2), geen regio in het brein die je als thuisbasis kan zien. Het zijn bijnamen voor processen die plaatsvinden in je brein, maar het zijn geen daadwerkelijke entiteiten. Systeem 1 en 2 zijn fictieve concepten, maar bedacht om de werking van het brein beter te begrijpen.
Psychologen Keith Stanovich en Richard West introduceerden de termen Systeem 1 en Systeem 2 voor het eerst. Later kregen deze begrippen grotere bekendheid door het werk van Amos Tversky en Daniel Kahneman. Er is (bewust) gekozen voor een simpele naam, in plaats van bijvoorbeeld ‘automatisch systeem’, omdat het minder moeite kost om dit te onthouden.
Hele goede vraag. Vind het antwoord op deze vraag hieronder.
Sorry, zo goed ben ik niet met programmeren.
Druk, druk, druk.
Nee, maar ik wilde het graag kort houden.
Nee, maar ik wilde het graag kort hou-
De belangrijkste functie van Systeem 1 is om een mentaal model van je persoonlijke wereld te maken en deze bij te houden. Dit model wordt gevormd door alle acties, mensen en gebeurtenissen die je meemaakt. Hieruit ontstaat een patroon van ideeën die de structuur van je leven vormen. Dit bepaalt hoe je het heden interpreteert en wat je verwachtingen zijn van de toekomst.
Systeem 1 is impulsief en intuïtief, maar wel gebaseerd op zaken die daadwerkelijk gebeuren. Door herhaaldelijke oefening leert Systeem 1 om associaties tussen ideeën te begrijpen, nuances in sociale situaties te snappen en kennis zonder moeite uit het geheugen op te vissen. Indien bepaalde zaken regelmatig gebeuren, worden bepaalde structuren scherper en dominanter.
Bastaard vindt Premier Meer al voor het debat incompetent. Eerdere ervaringen, bijvoorbeeld andere crises of verkeerde beslissingen, creëerden voor Bastaard de overtuiging dat Premier Meer niet geschikt is voor haar functie. De crisis met ontsnapte kikkers en padden versterkt dit idee: Systeem 1 plaatst de nieuwe informatie in zijn bestaande mentale model.
Systeem 1 kan goed een coherent verhaal van jouw leven maken. Dat is fijn, maar coherent is niet hetzelfde als kloppend. Feiten die lastig in het verhaal te passen zijn, worden gemakkelijk overgeslagen. Informatie die nog je niet kent, kunnen verkeerde verbanden niet ongedaan maken. Systeem 1 maakt de wereld eenvoudig en logisch, niet per se waar.
Spring vindt zichzelf heel slim. Vroeger heeft hij dit ook vaak te horen gekregen. Kritiek op zijn speciale stemmethode negeert hij dan ook, aangezien dit niet past in zijn verhaal: hij is slim, dus moet zijn stemmethode ook briljant zijn. Dit blijkt niet te kloppen, aangezien de stemming fout verloopt.
Je gemoedstoestand beïnvloedt de werking van Systeem 1. Als je in een negatieve bui bent, verlies je een deel van je intuïtie. Bij een goed gevoel leun je steviger op Systeem 1. Je wordt minder alert en vertrouwt op je mentale model.
Een gemakkelijke beslissing is fijn. Als je bijvoorbeeld direct het antwoord op een vraag weet, geeft dit je een goed gevoel. Dit versterkt het Systeem 1 denken. Moet je langer of dieper over een antwoord nadenken, kan je gaan twijfelen aan jezelf. Je daagt Systeem 1 uit, wat minder fijn kan zijn.
Premier Meer is (onterecht) optimistisch op een goede afloop van het debat. Ze heeft op elk commentaar een snel en inhoudelijk antwoord, grotendeels bepaalt door Systeem 1. Dit geeft haar een fijn gevoel en vertrouwen op een goede afloop. Doordat ze eerdere debatten ook overleefde, ziet ze geen reden voor een andere afloop in deze situatie. Ze blijft leunen op haar Systeem 1 denken en is minder alert op negatieve signalen.
Systeem 1 kunnen we een karakter geven. Het is geen mens, het blijft natuurlijk een supersnel brein met vleugels, maar door het verpersoonlijken begrijpen we het concept beter. Een verzameling van eigenschappen, weergegeven in de tabel hieronder, geven je een beter idee welke acties bij Systeem 1 horen.
Handelt automatisch, snel en onafhankelijk
Creëert indrukken en gevoelens
Kan groottes op dezelfde schaal bepalen
Benadert problemen één voor één
Is gevoeliger voor verandering dan specifieke waardes
Reageert sterker op verliezen dan winsten
Maakt inschattingen op basis van standaard waarden en voorbeelden
Zorgt voor bekwame reacties en intuities
Negeert dubbelzinnigheid en twijfel
Focust op beschikbaar bewijs en negeert afwezig bewijs
Onderscheid het abnormale van het normale
Besluit over oorzaken en intenties
Geen paniek, er is gelukkig nog maar één ander systeem: Systeem 2. Deze staat centraal in het volgende hoofdstuk. Want hoeveel we ook op Systeem 1 leunen, kan je onderstaande vragen beantwoorden zonder moeite te doen?
1
Hoeveel is 344 x 153?
2
Hoeveel vierkanten zie je hier?
2
2
2
52.532
Is dit onmogelijk? Welkom bij de exclusieve club van zeven miljard menselijke aardbewoners voor wie dit ook geldt.
Kon je dit wel gelijk? Neem dan deze quiz.
Gelukt om de vragen, na wat moeite, goed te beantwoorden? Gefeliciteerd, je hebt Systeem 2 laten werken! Ontdek in het volgende hoofdstuk hoe dit systeem precies werkt.