Doubt is not a pleasant condition but certainty is an absurd one.
Een quote van filosoof Voltaire, overgenomen uit The Undoing Project van Michael Lewis
Systeem 1 werkt vaak fantastisch, maar niet altijd. Systeem 2 kan enorm moeilijke dingen oplossen, maar is niet erg actief. Vooroordelen blijven ontstaan door de interactie van Systeem 1 en 2, dit is onoverkomelijk. We zullen moeten leren leven met deze systematische denkfouten.
Het weten dat een vooroordeel bestaat, is onvoldoende om het altijd te voorkomen. Je hebt namelijk zelf niet door in welke situaties Systeem 1 een verkeerde vuistregel gebruikt en Systeem 2 niet ingrijpt: het vereist inzicht op het moment zelf en training om het herkennen. Ook kunnen er overkoepelende redenen zijn waarom je niet ingrijpt, zoals motivated reasoning en een soldier mindset.
Een vraag die deze verdieping niet heeft beantwoord is hoe om te gaan met vooroordelen bij situaties die belangrijk én simpel zijn. Wij hebben stil gestaan bij nemen van belangrijke en complexe beslissingen die grote impact op je leven hebben, maar soms kunnen kleine beslissingen dat ook hebben. Denk bijvoorbeeld aan de eerste indruk die je van iemand hebt en hoe je daarop reageert. Dit is een relevant maar ook ingewikkeld onderwerp, waarbij het mentale model van Systeem 1 een belangrijke rol speelt. Er is gekozen om in deze verdieping te focussen op belangrijke en complexe beslissingen, omdat hiervoor concrete methodes zijn die je met regelmaat kan toepassen om betere beslissingen te nemen.
Er zijn ook nog genoeg zaken die we niet over vooroordelen weten. We tasten in het duister welke factoren dominant zijn in het vormen van het mentale model van Systeem 1. Niet elk vooroordeel leunt op even sterk bewijs of bestaat misschien niet eens (zie bijvoorbeeld deze analyse van het dunning-kruger effect). Vooroordelen is een intuïtief, en ook bewezen, concept, maar hoe groot de invloed ervan precies is, blijft nog een mysterie.
Waarschijnlijk zitten er in deze verdieping ook fouten doordat er vooroordelen in het spel zijn. laat dit vooral weten. Kahneman had er zelf ook last van in zijn boek: tien jaar na het verschijnen van het boek gaf hij toe dat hij te veel vertrouwen had in ondermaats onderzoek voor een paar onderdelen in zijn boek. Dit onderzoek gebruikte te kleine testgroepen om grote conclusies te kunnen trekken. Dit is ook ironisch, in de eigen woorden van Kahneman, omdat hij juist ook werk met Tversky had gepubliceerd over het (te) grote vertrouwen in kleine getallen.
Vooroordelen maakt dat we bescheiden moeten zijn in onze kunde. We zijn geen dieren die altijd foutloos voor- en nadelen kunnen afwegen. We zijn niet irrationeel, maar functioneren niet altijd perfect. Laten we onze beperkingen proberen te omarmen.
Het is nuttig om (actief) vooroordelen tegen te gaan bij het maken van belangrijke beslissingen, omdat die vaak grote gevolgen hebben voor jezelf en anderen. de stemming laat zien hoe vooroordelen desastreuze gevolgen kunnen hebben bij complexe beslissingen: dit is een situatie waarin we niet willen belanden. Om dit te voorkomen, pas je de volgende zaken toe:
o
Je hebt kennis gemaakt met een aantal vooroordelen. Als je merkt dat deze voorkomen, is het belangrijk om te pauzeren. Een korte vertraging kan Systeem 2 al helpen om actief te worden en fouten van Systeem 1 te herkennen. Probeer te herkennen wanneer en welke vooroordelen frequent in je leven voorkomen.
o
Herken wanneer een situatie om een complexe beslissing vraagt. Ga dan systematisch te werken met stappen en methodes die je hebt geleerd. Probeer minder te vertrouwen op je intuïtie tijdens het in kaart brengen en voorspellen van de toekomst, maar gebruik jouw Systeem 2 hiervoor.
Maak daarnaast anderen bewust van de systematische fouten die we allemaal maken. Probeer er samen om te lachen wanneer vooroordelen zich in onbelangrijke situaties voordoen. Creëer producten en diensten die kennis over vooroordelen delen met een breder publiek.
Deze verdieping is primair gebaseerd op twee boeken:
De inzichten over de werking van Systeem 1 en 2 komen hoofdzakelijk van het werk van Daniel Kahneman. thinking, fast and slow is gebaseerd op het meerjarige psychologisch onderzoek wat hij samen met Amos Tversky heeft uitgevoerd. Er zijn meer dan 2,6 miljoen exemplaren van verkocht en heeft hiermee velen inzicht gegeven in hoe ons brein werkt.
Voor de stappen en methodes is gebruik gemaakt van het boek farsighted van Steven Johnson. Hierin worden verschillende casussen behandeld van complexe beslissingen, met als meest prominente de operatie om Bin Laden te pakken te krijgen.
Deze boeken hebben geen directe relatie met elkaar, maar zijn bij elkaar gebracht voor deze verdieping. Dit vanwege de belangrijke relatie tussen wat gebeurd in je brein met Systeem 1 en 2 en het effect dat het heeft op belangrijke beslissingen.
Het is zeker de moeite waard om de boeken van Kahneman en Johnson zelf te lezen. Dit levert altijd meer inzichten op dan deze verdieping kan geven.
Er zijn nog veel meer bronnen die je kan gebruiken om door te leren over vooroordelen en besluitvorming. Hieronder twee suggesties voor andere boeken om te gaan lezen.
Richard Thaler, Nobelprijs winnaar in de economie, en Cass Sunstein, bouwen voort op het onderzoek van Kahneman en Tversky met nudge. Het boek focust op het inrichten van besluitvorming zodat mensen voorspelbare keuzes maken, zonder opties uit te sluiten. Door het maken van kleine aanpassingen in hoe keuzes gepresenteerd worden, kunnen grote (maatschappelijke) voordelen worden behaald.
the scout mindset draait niet om wat je moet denken, maar hoe we denken. Hierbij draait het om twee perspectieven: de soldier mindset, waarmee we ideeën waarin we geloven blijven verdedigen, en de scout mindset, een verzameling van skills en gewoontes hoe we beter en slimmer naar de wereld kunnen kijken.
Naast boeken zijn podcasts ook een goede bron voor nieuwe kennis en interessante verhalen. Hierbij ook twee suggesties.
invisibilia draait om verhalen over niet zichtbare krachten die ons gedrag en ideeën beïnvloeden. Elk seizoen heeft een specifiek thema, bijvoorbeeld vriendschap of onzekerheid, welke het vanuit verschillende invalshoeken behandeld. Wetenschappelijke inzichten worden hierin gecombineerd met persoonlijke verhalen.
David McRaney duikt in you are not so smart in het fascinerende gegeven van hoe onbewust we zijn van ons onbewustzijn. In verschillende afleveringen worden, op een vrolijke manier, het menselijke denken en motivatie onderzocht.
Wij hopen dat deze verdieping heeft geholpen in meer inzicht over vooroordelen en besluitvorming. Om de verdiepingen voor iedereen beter te maken, ontvangen wij graag feedback. Vul hieronder (anoniem) in wat voor jou de positieve elementen en verbeterpunten zijn.
Recensies maken het voor nieuwe mensen duidelijk of deze verdieping wat voor hun is. Schrijf hier onder een publieke recensie die we op onze website kunnen plaatsen.
Mocht je iets zijn tegengekomen in deze verdieping wat niet klopt, laat het zeker weten via contact@solfem.nl. Zo kunnen we voor iedereen de verdieping beter maken.
